Juni 2020

Digital Confinement

Na eerst de verbazing, toen de verwondering, al snel gevolgd door verbijstering is het nu de beurt aan berusting. Nadenken over wat ons overkomen is en hoe daar mee om te gaan.

 

‘Ons’ kantoor zal nooit meer hetzelfde zijn.

 

Van evolutie naar revolutie? We hebben als adviseurs decennialang lopen duwen en trekken aan de werkplekomgeving; van thuiswerken tot wisselwerken tot flexkantoren; you name it. Dankzij het coronavirus is in amper twee maanden tijd de reguliere werkplek en de daaraan gekoppelde werkstructuur wereldwijd abrupt tot stilstand gekomen. Het gevolg was 50
miljoen vierkante meter kantoorleegstand in NL per vrijdag 13 maart jl (???).
En de wereld draaide gewoon door…
Huh??
Sinds 13 maart jongstleden werken miljoenen mensen vanuit huis. Opeens, alleen en op afstand. Werkend vanaf hun thuis-’device’ en alleen digitaal verbonden met de wereld buitenshuis.
Ik noem het Digital Confinement, digitale opsluiting.

 

Het kantoor als zintuigelijke beleving

 

Het fysieke kantoor als clubhuis en blijk van organisatie-ordening is niet meer. Wat doet dat met je? Verstoken zijn van persoonlijk contact en zintuigelijke beleving. Geen buiten Randstedelijke of juist plat-Amsterdamse accenten meer. Geen gekuch, irritant geschraap, gesnuif of ge-nies.
Elkaar niet meer even aanraken of samen op het scherm kijken.
Geen groepsintimiteit meer, nee, we hebben het nu over groepsimmuniteit. Wel even wat anders. Geen ‘wij’ meer, maar ‘ik’ en ‘jij’. Eenieder zichtbaar in zijn of haar eigen decorum, veelal zonder decorum. Zonder schaamte of corporate keurslijf. Een nieuw soort permanente casual friday omgeving, waarbij je een blik kunt werpen in vale thuisomgevingen, gelijk een vleesgeworden facebook exposure.
Geen zichtbare of voelbare lichaamstaal meer van collega’s, zoals dominantie, goed- of afkeuring, of haantjesgedrag. Of hielenlikkerij. Geen priemende blikken meer, controlling of juist andersom… een flirt of een knipoog!

Bovenstaande opsomming maakte het kantoor tot een ongelooflijke fysieke energiebron. De interactie van mensen die deelnemen aan een gemeenschappelijk proces. Het fysiek zichtbaar en benaderbaar zijn, elkaar op zaken aanspreken, maar met name ook motiveren, enthousiasmeren, stimuleren. Begeleiden en delen. Van zakelijke én persoonlijke ervaringen.
Wat zie je er goed uit of heb je d’r een beetje zin in vandaag? Dat is er niet allemaal niet meer.

Sterker nog, we zijn opeens verstoken van onze fysieke grens tussen werk en privé. Het ontberen van het fenomeen dat je je werk ‘achter je laat’ als je het pand uit loopt en in bus of trein stapt. De knop omgooien. Even niet mee bereikbaar zijn. De nieuwe werkelijkheid (of het nieuwe werken??) is een 24/7 mix van online videocalls en non-stop bereikbaar zijn. Een gordiaanse knoop waarin privé en zakelijk continue met elkaar soebatten. Waarin baas en gezin met elkaar touwtrekken. Mijn toenmalig bedrijf Jager had (1994) een geweldig idee; het produceren van een thuiswerkplek (de Homedesk) voor de ‘nomade’ die (ook) van huis ging opereren. We bedachten een leaseconstructie (Personal Office) die werd aangeboden aan bedrijven die gingen Telewerken. Dit was immers de toekomst? Geen files meer, meer ‘quality time’ met gezin en vrienden, reistijden reductie, etc etc.

 

Homedesk

 

De Homedesk was een prachtig ontwerp, het tegengestelde van het grote grijze vierkante bureau op kantoor. Ronde vormen en afwijkende afmetingen, modulair opgebouwd en afgewerkt met materialen als hout en een kleurrijk pallet aan desktopfinishes (linoleum). Afhankelijk van je eigen interieur kon je een passende oplossing samenstellen, die ook nog eens in hoogte instelbaar bleek en standaard voorzien was van elektrificatie en slimme opbergruimten.
De promotie poster van de Homedesk was er een die vandaag de dag absoluut niet meer zou kunnen. Je ziet een klein meisje haar vader (zittend aan de desk, zonder werkdocumenten, 3M geeltjes of wat voor werkelementen dan ook) een kopje koffie aanreiken… Hij heeft met zijn buro de dominante positie overgenomen in de huiskamer (…), waarbij de bankstellen naar de zijkanten zijn weggeschoven. Het beeld is te associëren met hoe wij nu de jaren 60
herinneren.

 

Fiasco

 

De Homedesk werd een fiasco. Waarom? Thuis was privé en op kantoor was je werk. Rendement en productiviteit wogen in het geheel niet op tegen de ‘socializing’ power van het kantoor. Daarbij was er de issue rond de beveiliging van datatransport. Hacken bestond nog niet, maar niemand kon garanderen dat je data goed beschermd was. Hmmmmm, de hele dag met een koffer met floppy’s rondrijden dus. Essentieel was het wij-gevoel, het ergens onderdeel van uitmaken, het team, de afdeling… Reistijden, afstanden en files waren noodzakelijk kwaad, maar inherent aan het systeem. ‘Ik wil mijn mensen gewoon zien, hier..’ herinner ik mij een directeur.

 

Zero’s

 

Dus de Telewerken geest van de nineties ging terug in de fles. In de zero’s veranderde deze situatie niet echt. Door de voortschrijdende ICT waren we niet langer afhankelijk van het fysieke bureau waarop de computer stond maar werd door middel van mobiele telefoon, laptop e/o docking-stations een buro-onafhankelijke situatie mogelijk. Een grote doorbraak? Tja, binnen de fysieke en netwerkomgeving van het kantoor. Het loslaten van de private, veilige, verdiende, afsluitbare,… mijn plek! Mijn kamer! En daarmee kwam ruimte voor de wisselwerkplek of zoals het in de volksmond ook wel genoemd werd: het flexwerken. Het begin van het einde? Of het begin van een nieuw begin..

 

Buiten kantoor werken,

 

W-Work In 2009 stond ik samen met Bas Boorsma (toen Cisco) aan de wieg van Double-You Smartwork. Het idee was een landelijk platform op te zetten waarbij onafhankelijke aanbieders van flex-kantoren gezamenlijk middels een abonnementsvorm medewerkers van corporates e/o overheden konden laten werken op een plek in het land waar ze op dat moment moesten zijn. We waren te helaas vroeg….

De brochure om business centers aan ons te koppelen begon als volgt:

Introductie

Als antwoord op stedelijke mobiliteitsdilemma’s waaronder klimaat-, energie- en bereikbaarheidsvraagstukken, wordt er in Nederland door verschillende partijen gewerkt aan een concept welk wordt omschreven als ‘Smart Work Centers.’ Een Smart Work Center is een publieke werkplekomgeving voor zakelijk gebruikers. Aanjager was (wederom) de mobiliteitsgedachte om onnodig woon-werkverkeer tegen te gaan. Daartoe werd de Stichting ‘Het Nieuwe Werken’ opgericht, lang voordat dit laatste een containerbegrip werd. Met software van Sqills is een prachtige SAAS-oplossing ontwikkeld,
maar… Nederland zat midden in de financiële crisis en geen bank wilde instappen om het concept uit te rollen. De verschillende aanbieders in den lande hadden veel achterdocht
jegens elkaar en niemand durfde voluit JA te zeggen. Na twee jaar duwen en trekken, o.a.
samen met het toenmalige Telewerkforum hebben we de handdoek in de ring moeten gooien. De naam van het platform was inmiddels veranderd in W-Work. (Nota bene: eind 2010 werd in New York een soortgelijke organisatie opgericht, genaamd We Work. Oprichter Adam Neuman verliet WeWork in 2019 na een uitkoopsom van anderhalf miljard Dollar)

Spaces, een Amsterdams businesscenter op de Herengracht lukte het als een van de eerste om een kwalitatief hoogstaand businesscenter neer te zetten. De (fantastisch aangeklede) locatie werd dankbaar omarmd door succesvolle types van de grachtengordel die er graag ‘zien en gezien’ werden. Daarna is het merk succesvol uitgerold, later als special brand on Regus.

 

En toen?

 

Regus, WeWork en ander goedwillende businesscenter formules deden vorig decennium met veel tamtam hun intrede, niet in de laatste plaats (Tribes, HNK) als oplossing voor eigenaren van grootschalig leegstaande kantoor portefeuilles. Zij vonden hun clientèle in Nederland in de snelgroeiende wereld van consultants en belangrijke nieuwe doelgroep: de zelfstandige professional en corporate zwerver (wel in dienst van een Australiër, maar geen kantoor in NL). De kwaliteit (en de prijs) van de tent is herkenbaar aan de aanwezige Barista met dito equipment, dan wel het Senseo apparaat met een opschrift: ‘zelf pakken en opruimen aub’.

COVID 19

WERKPLEK IN DEZE TIJD

Werk nu aan het post-Corona kantoor; Tips & todo’s van Werkterrein.com, gratis & voor niks! April 2021

DPA

Interesse? Stel hier uw vragen

    Direct antwoord? Neem contact op met +31 (0)6 41 25 81 88